0

Antonin Artaud ve Jerzy Grotowski Üzerine Birkaç Saptama

Çeviren: Erdoğan Kul

Artaud öldüğünde Grotowski henüz 14 yaşında olduğuna göre, tanışmadıklarını rahatlıkla söyleyebiliriz. Yanlış anlaşılmasın, temelli bir iletişimsizlikten söz etmiyorum; Grotowski sonraları elbette hem Artaud’dan hem de onun, Shakespeare Kraliyet Tiyatrosunca 1964’te -tiyatro dünyasında Grotowski’nin tanınıp ilgi görmeye başladığı yıllarda- sahnelenen ve büyük takdir kazanan Marat/Sade yapımında rehber teknik olarak kullanılan “vahşet tiyatrosu” kuramından haberli olacaktı.

Artaud, çoğunlukla “gerçeküstücü” olarak tanımlanır; oysa Grotowski “gerçeküstücü” değildir. Simgeci drama konsepti içinde kimi ortak noktalar bulunsa da yaklaşımlarının tümüyle farklı olduğunu düşünüyorum. Kanımca Artaud, yaşanan hayatın tümüyle dışında, uzağındadır ve onu “vahşet”e sürükleyen ana etken de bu durumdur; gözlemleyebiliyorsanız, karşılık verebiliyorsanız ‘hiç değilse yaşıyorsunuzdur’ çünkü.

Devamı »